Prowadzisz działalność nierejestrowaną i klient prosi Cię o dokument potwierdzający wykonanie usługi? W takiej sytuacji wystawiasz rachunek, czyli uproszczony dowód sprzedaży. Nie jest to faktura, bo osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie ma numeru NIP związanego z działalnością i nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT.
Poprawnie przygotowany rachunek powinien zawierać numer dokumentu, datę wystawienia i datę wykonania usługi. Konieczne są też imię, nazwisko i adres sprzedawcy oraz dane nabywcy. Dalej wpisujesz nazwę usługi lub towaru, ilość, cenę i łączną kwotę do zapłaty. Warto dodać także formę i termin płatności oraz podpis wystawcy.
Charakterystyczną cechą takiego rachunku jest brak naliczonego podatku VAT i adnotacja o zwolnieniu z tego podatku. Dobrze też zaznaczyć, że sprzedaż odbywa się w ramach działalności nierejestrowanej. Nie używasz nazwy firmy, bo działalność nierejestrowana jej nie posiada. Rachunek wystawia się na swoje imię i nazwisko.
Poniżej znajdziesz gotowy wzór rachunku, który możesz od razu zapisać jako PDF i uzupełnić o własne dane. Pod wzorem wyjaśniam, co można w nim zmienić i na co uważać, żeby nie stracić statusu działalności nierejestrowanej.
Rachunek nr 1/05/2025
Data wykonania usługi: 10.05.2025 r.
Strony transakcji
| Sprzedawca (wystawca) | Nabywca |
|---|---|
| Jan Kowalski ul. Kwiatowa 12/4 30-001 Kraków PESEL: ……… (opcjonalnie) tel. 500 100 200 |
Studio Reklamowe Nowak Sp. z o.o. ul. Długa 8 31-100 Kraków NIP: 123-456-78-90 |
Przedmiot rachunku
| Lp. | Nazwa usługi | Ilość | Cena jedn. | Wartość |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Wykonanie projektu graficznego logo | 1 | 400,00 zł | 400,00 zł |
| 2 | Przygotowanie plików do druku | 1 | 100,00 zł | 100,00 zł |
Płatność i adnotacje
- Forma płatności: przelew na rachunek nr 12 3456 7890 1234 5678 9012 3456
- Termin płatności: 14 dni, do 26.05.2025 r.
- Sprzedawca zwolniony podmiotowo z VAT (art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT)
- Sprzedaż w ramach działalności nierejestrowanej (art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców)
Kiedy można wystawić rachunek na działalności nierejestrowanej
Z działalności nierejestrowanej możesz korzystać, jeśli przychód w żadnym miesiącu nie przekroczył 75% minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku limit wynosił 3499,50 zł miesięcznie, a w 2026 roku wynosi 3604,50 zł. Dodatkowo w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie mogłeś prowadzić zarejestrowanej działalności gospodarczej. Rachunek jest wtedy najprostszym sposobem udokumentowania sprzedaży, szczególnie gdy klientem jest firma, która musi zaksięgować wydatek.
Jakie dane powinien zawierać rachunek
Dane sprzedawcy i nabywcy
Po stronie sprzedawcy wpisz imię, nazwisko i adres zamieszkania. Numer PESEL jest opcjonalny, więc podawaj go tylko wtedy, gdy kontrahent wyraźnie tego wymaga. Nie wpisuj nazwy firmy ani numeru REGON, bo ich nie masz. W danych nabywcy firma poda pełną nazwę, adres i NIP. W przypadku osoby prywatnej wystarczą imię, nazwisko i adres.
Numer, daty i opis usługi
Numeruj rachunki w sposób ciągły i niepowtarzalny, na przykład 1/05/2025, 2/05/2025 itd. Obok daty wystawienia podaj datę wykonania usługi lub dostawy towaru. Opis powinien być konkretny, na przykład „Wykonanie projektu graficznego logo” zamiast „usługa”. Pomoże to w ewentualnym rozliczeniu z urzędem skarbowym.
Kwota i forma płatności
Wpisz cenę jednostkową, ilość oraz łączną kwotę do zapłaty, najlepiej także słownie. Ponieważ nie naliczasz VAT, nie rozdzielasz kwoty na netto i brutto. Wartość z rachunku jest jednocześnie kwotą, którą płaci klient.
Co można zmodyfikować lub dodać we wzorze
Wzór łatwo dopasujesz do swojej branży. Możesz dodać kolejne pozycje w tabeli, zmienić nazwy kolumn (na przykład „Ilość” na „Liczba godzin”) albo wpisać stawkę godzinową. Jeśli klient wpłacił zaliczkę, dopisz ją w sekcji płatności i pokaż kwotę pozostałą do zapłaty. Możesz też uwzględnić rabat, adres e-mail lub uwagi dotyczące umowy czy zamówienia.
Gdy klient zapłacił od razu, zamiast terminu płatności wpisz „Zapłacono gotówką” albo „Zapłacono przelewem” z datą. Podpis nie jest formalnie wymagany, ale zwiększa wiarygodność dokumentu, więc warto go zachować.
Na co uważać przy wystawianiu rachunków
Limit przychodu
To najważniejsza kwestia. Jeśli w którymkolwiek miesiącu przekroczysz limit, musisz zarejestrować działalność w CEIDG w ciągu 7 dni od dnia, w którym limit został przekroczony. Kolejne rachunki wystawisz już na zasadach firmy, czyli najczęściej jako faktury. Dlatego na bieżąco sumuj przychody z wystawionych rachunków.
Zwolnienie z VAT
Adnotację o zwolnieniu z VAT warto zawsze umieszczać na rachunku. Pamiętaj, że zwolnienie podmiotowe obowiązuje do wartości sprzedaży 200 000 zł w roku. W praktyce przy działalności nierejestrowanej ten limit jest nieosiągalny, ale w specyficznych przypadkach, na przykład przy sprzedaży zwolnionej z VAT, warto skonsultować się z księgowym.
Podatki i przechowywanie dokumentów
Przychody z działalności nierejestrowanej rozliczasz w rocznym zeznaniu PIT jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie jako wynagrodzenie z umowy zlecenia. Nie odprowadzasz od nich obowiązkowych składek ZUS. Kopie wystawionych rachunków przechowuj przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym minął termin płatności podatku.
Rachunek a faktura
Jeśli kontrahent prosi o fakturę, wyjaśnij mu, że jako osoba prowadząca działalność nierejestrowaną wystawiasz rachunek. Dla większości firm jest to w pełni wystarczający dowód księgowy.
