Zakres obowiązków pracownika porządkuje zadania przypisane do stanowiska i ułatwia ocenę, czy pracownik wie, czego oczekuje od niego pracodawca. Powinien wskazywać pracodawcę, pracownika, stanowisko, przełożonego oraz konkretne czynności wykonywane w ramach umówionego rodzaju pracy. Warto również określić zasady raportowania i datę obowiązywania dokumentu.
Wzór zakresu obowiązków należy dopasować do rzeczywistej organizacji pracy. Najlepiej opisywać zadania prostym językiem, zaczynając od czynności, takich jak „przygotowywanie”, „obsługa” czy „weryfikowanie”. Dokument powinien być czytelny i na tyle szczegółowy, aby ograniczać nieporozumienia, ale nie musi opisywać każdej technicznej czynności.
Poniższy wzór można wykorzystać jako odrębny dokument albo załącznik do umowy o pracę. Pola w nawiasach kwadratowych wymagają uzupełnienia. Podpis pracownika służy potwierdzeniu zapoznania się z zakresem obowiązków, a nie ustanowieniu nieograniczonej odpowiedzialności za wyniki pracy.
Zakres obowiązków pracownika
Pracodawca: [nazwa i adres]
Pracownik: [imię i nazwisko]
Stanowisko / dział: [stanowisko / dział]
Rodzaj pracy określony w umowie: [rodzaj pracy]
Bezpośredni przełożony: [stanowisko przełożonego]
Obowiązuje od: [dd.mm.rrrr]
1. Zadania na stanowisku
- [Zadanie podstawowe – czynność i jej przedmiot].
- [Zadanie dodatkowe związane ze stanowiskiem].
- [Prowadzenie dokumentacji lub obsługa wskazanego procesu].
- [Współpraca z określonym działem lub osobami].
2. Organizacja i standardy pracy
- Wykonywanie pracy sumiennie i starannie oraz przestrzeganie ustalonego czasu pracy.
- Przestrzeganie regulaminu pracy, przepisów BHP i przeciwpożarowych.
- Dbanie o dobro zakładu pracy, ochrona jego mienia i informacji objętych obowiązkiem poufności.
- Przetwarzanie danych osobowych wyłącznie w granicach upoważnienia i zgodnie z obowiązującymi zasadami.
- Wykonywanie poleceń przełożonych dotyczących pracy, jeżeli nie są sprzeczne z prawem lub umową o pracę.
3. Raportowanie i uprawnienia
Zakres samodzielnych decyzji: [określić granice uprawnień].
Pracownik zgłasza przełożonemu przeszkody w realizacji zadań, stwierdzone nieprawidłowości i zagrożenia.
4. Postanowienia i potwierdzenie zapoznania
[data i podpis pracownika]
Jak uzupełnić zakres obowiązków pracownika?
Najpierw porównaj projekt z umową o pracę. Wpisane zadania powinny odpowiadać określonemu w niej rodzajowi pracy. Dla pracownika administracyjnego można wskazać prowadzenie korespondencji, obsługę obiegu dokumentów i przygotowywanie zestawień. Dla magazyniera właściwe będą zadania związane z przyjmowaniem, przechowywaniem i wydawaniem towarów. Usuń niewykorzystane pola i zastąp przykłady rzeczywistymi czynnościami.
Co warto dopisać do wzoru?
Możesz dodać obsługiwane systemy, zasady przekazywania spraw, standardy jakości oraz terminy raportowania. Przy stanowiskach kierowniczych warto wskazać zakres nadzoru i granice podejmowania decyzji. Uprawnienia powinny odpowiadać powierzonym zadaniom. Nie wpisuj natomiast haseł takich jak „pełna odpowiedzialność za wszystkie straty”, ponieważ nie zastępują one ustawowych zasad odpowiedzialności pracowniczej.
Czy pisemny zakres obowiązków jest obowiązkowy?
Zgodnie z art. 94 pkt 1 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami. Co do zasady nie oznacza to konieczności sporządzania osobnego pisemnego dokumentu. Forma pisemna ma jednak istotne znaczenie dowodowe i pomaga wykazać, jakie zadania zostały przekazane pracownikowi.
Jak rozumieć podpis pracownika?
Podpis pod przedstawionym wzorem potwierdza zapoznanie się z jego treścią i otrzymanie egzemplarza. Nie jest automatycznie zgodą na zmianę umowy. Jeżeli pracownik odmawia podpisu, warto udokumentować przekazanie dokumentu i okoliczności odmowy. Sama odmowa podpisania potwierdzenia nie przesądza, czy określone polecenie jest zgodne z prawem.
Zmiana obowiązków i dodatkowe polecenia
Aktualizacja listy zadań mieszczących się w umówionym rodzaju pracy zazwyczaj nie wymaga aneksu. Jeżeli jednak zmiana dotyczy warunków umowy, może być potrzebne porozumienie zmieniające albo wypowiedzenie zmieniające. Odrębne zasady dotyczą czasowego powierzenia innej pracy na warunkach art. 42 § 4 Kodeksu pracy.
Unikaj nieograniczonej klauzuli „wykonywanie wszelkich innych poleceń”. Polecenia muszą dotyczyć pracy i nie mogą być sprzeczne z prawem ani umową o pracę. Zakres obowiązków nie zastępuje szkoleń BHP, wymaganych upoważnień ani zasad powierzania mienia. Po aktualizacji opatrz dokument datą, zapoznaj pracownika z nową wersją i zachowaj potwierdzenie jej przekazania.
